Professors in Maharashtra struggle with hourly wages and job uncertainty

…મહારાષ્ટ્રમાં હજારો પ્રોફેસરો નેટ-સેટ, પીએચ.ડી. કર્યા પછી પણ કાયમી નોકરીની રાહ જોઈ રહ્યા છે. કૉલેજોમાં વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતા આ પ્રોફેસરો આજે પણ 'ક્લૉક અવર બેસિસ' (સીએચબી) એટલે કે ઘડિયાળના કલાકના ધોરણે કામ કરી રહ્યા છે. " શરૂઆતમાં 1,500 રૂપિયામાં અમારા બંનેનું ગુજરાન ચલાવવું મુશ્કેલ હતું. એટલે અમે સંતાન પણ પેદા ન કર્યું ," પ્રિન્સિપાલ મહેશ વાઘ કહે છે. તેઓ છેલ્લાં 19 વર્ષથી કૉલેજમાં પ્રોફેસર તરીકે અને હવે પ્રિન્સિપાલ તરીકે કામ કરી રહ્યા છે, પરંતુ હજુ પણ કાયમી નોકરીની રાહ જોઈ રહ્યા છે. પુણેના ડૉ. કાદિર શેખ વિદ્યાર્થીઓ માટે 'સર' છે, પરંતુ…

…અર્થશાસ્ત્રમાં અનુસ્નાતક સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે. પ્રોફેસર બનવા માટે જરૂરી તમામ શૈક્ષણિક લાયકાત તેમણે મેળવી છે. છતાં છેલ્લા એક દાયકાથી તેમને પૂર્ણ સમયના પ્રોફેસર તરીકે કામ કરવાની તક મળી નથી. હીરામણ નેતારે કહે છે, " મને લાગ્યું હતું કે શિક્ષણથી સંઘર્ષનો અંત આવશે, પરંતુ સંઘર્ષ હજુ પણ પૂરો થયો નથી. " End of સૌથી વધારે વંચાયેલા સમાચાર આ વાત માત્ર આ ત્રણ લોકોની નથી. કલાકના ધોરણે ભણાવતા પ્રોફેસરોની સ્થિતિ જાણવા માટે અમે ઉત્તર મહારાષ્ટ્ર, મરાઠવાડા અને પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રની અનેક કૉલેજોની મુલાકાત લીધી. પ્રદેશ અલગ, વિષયો…

…જગ્યાઓ ખાલી છે." તે સમયે તેમણે 5,012 જગ્યાઓ માટે ભરતીને મંજૂરી મળી હોવાનું જણાવ્યું હતું અને જૂન પહેલાં ભરતીપ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા આગ્રહ કર્યો હતો. કલાકના ધોરણે ભણાવતા પ્રોફેસરો વિશે વાત કરતાં ચંદ્રકાંત પાટીલે કહ્યું, " કલાકના ધોરણે કરવામાં આવતી નિમણૂકોને આ ભરતીમાં પ્રાથમિકતા આપી શકાય નહીં. તેમણે પણ જાહેરાતના આધારે અરજી કરીને બીજા ઉમેદવારોની સાથે ભરતીપ્રક્રિયામાં સામેલ થવું પડશે. " "તેઓ અનુભવી હોય તો તેમની પસંદગી થઈ શકે છે. પરંતુ તેમના માટે અલગ ક્વૉટા રાખી શકાય નહીં. તેથી તેમણે જાહેરાતના આધારે અરજી કરીને જ ભરતીપ્રક્રિયામાં આવવું પડશે." ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગના પ્રભારી નિયામક શૈલેન્દ્ર દેવળાણકરે પણ…